Η Ρωσία στο έργο και τη σκέψη του Νίκου Καζαντζάκη, τιμώμενου συγγραφέα για το 2017

Χρόνος ανάγνωσης
Λιγότερο από
1 λεπτό
Διαβάστηκε

Η Ρωσία στο έργο και τη σκέψη του Νίκου Καζαντζάκη, τιμώμενου συγγραφέα για το 2017

Απρίλιος 26, 2017 - 14:22
Αναρτήθηκε στο:

Και τώρα που αναθιβάνω στο νου μου αλάκερο τ' όραμα, ό,τι βαθύτατα με συγκινεί είναι τούτο: Μέσα στις βουερές πολιτείες, στα καταχιόνιστα χωριά και στις έρημες στέπες της Ρωσίας πρώτη φορά είδα τόσο ορατά τον Αόρατο.

Νίκος Καζαντζάκης, Ταξιδεύοντας: Ρουσία

Ο μεγάλος διανοητής γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης  και υπήρξε πολυγραφότατος, αφού ασχολήθηκε σχεδόν με κάθε είδους λόγου: ποίηση, δοκίμιο, μυθιστόρημα, ταξιδιωτικές εντυπώσεις, αλληλογραφία, παιδικό μυθιστόρημα, μετάφραση (από τα Αρχαία Ελληνικά, Γαλλικά, Ιταλικά, Αγγλικά, Γερμανικά και Ισπανικά), κινηματογραφικά σενάρια, ιστορία, σχολικά βιβλία, παιδικά βιβλία (διασκευή και μετάφραση), λεξικά (γλωσσικά και εγκυκλοπαιδικά), δημοσιογραφία, κριτική, αρθρογραφία. Αναγνωρίζεται παγκοσμίως ως ένας από τους σημαντικότερους σύγχρονους Έλληνες λογοτέχνες και ως ο περισσότερο μεταφρασμένος παγκοσμίως. Έγινε γνωστός και από τη μεταφορά των έργων του στον κινηματογράφο, όπως τον «Αλέξη Ζορμπά», τον «Χριστό Ξανασταυρώνεται» και τον «Τελευταίο Πειρασμό».

Τα ταξίδια στη Ρωσία

Ο Καζαντζάκης ταξίδεψε πολύ στη ζωή του και η Ρωσία αποτέλεσε έναν από τους πιο σημαντικούς προορισμούς του. Συγκεκριμένα, την περίοδο των δημοσιογραφικών του ταξιδιών (1923–1926) επισκέφτηκε και τη Σοβιετική Ένωση ως απεσταλμένος της αθηναϊκής εφημερίδας Ελεύθερος Λόγος, όπου και δημοσίευσε τις εντυπώσεις του.

Τον Οκτώβριο του 1927 ταξίδεψε για δεύτερη φορά στη Μόσχα προκειμένου να λάβει μέρος στις γιορτές για τα δεκάχρονα της Οκτωβριανής Επανάστασης, έπειτα από πρόσκληση της σοβιετικής κυβέρνησης. Εκεί γνωρίστηκε με τον ομοϊδεάτη, αριστερό Ελληνορουμάνο λογοτέχνη, Παναΐτ Ιστράτι, και μαζί περιηγήθηκαν στη Σοβιετική Ρωσία, διαμορφώνοντας μια αντίληψη για τα όσα εξελίσσονται στη χώρα. Όταν επέστεψαν στην Ελλάδα, συμμετείχαν σε ομιλία για την εξύμνηση της Σοβιετικής Ένωσης στο θέατρο «Αλάμπρα», στην Αθήνα τον Ιανουάριο του 1928, για την οποία ο Καζαντζάκης  διώχθηκε δικαστικά[1].

Τον Απρίλιο του 1928, ο Καζαντζάκης ξαναβρέθηκε στη Ρωσία, όπου έγραψε «Το Κόκκινο Μαντήλι», ένα κινηματογραφικό σενάριο για τον ρωσικό κινηματογράφο με θέμα από την Ελληνική Επανάσταση του 1821. Μάλιστα, είναι ο πρώτος Έλληνας συγγραφέας που ασχολήθηκε με τη σεναριογραφία σε μια εποχή που ο κινηματογράφος δεν είχε ακόμη γνωρίσει ευρεία διάδοση. 

Οι στενοί δεσμοί του Καζαντζάκη με τη Ρωσία συνεχίστηκαν και τα μετέπειτα χρόνια, καθώς υπήρξε μέλος του Ελληνοσοβιετικού Συνδέσμου[2], ένα ελληνικό σωματείο με πολιτιστική δράση, το οποίο ιδρύθηκε στην Αθήνα το 1945 από 120 εξέχουσες προσωπικότητες της πνευματικής, οικονομικής, πολιτικής και καλλιτεχνικής ζωής της Ελλάδας.

Η Ρωσία στο έργο του Καζαντζάκη

Ο κρητικός διανοητής μελέτησε την ιστορία και τον πολιτισμό της χώρας αλλά και τη ρωσική φιλοσοφία και αγαπούσε τη Ρωσία. Τις εμπειρίες και τους στοχασμούς του γι’ αυτή την «απέραντη χώρα» κατέγραψε σε σειρές άρθρων σε περιοδικά και εφημερίδες, αλλά και στα ακόλουθα βιβλία.

Ταξιδεύοντας: Ρουσία

Η Ρουσία είναι ένας διεισδυτικός απολογισμός των τριών μεγάλων ταξιδιών που έκανε ο Καζαντζάκης στη Σοβιετική Ένωση στο διάστημα μεταξύ 1925 και 1930. Πρόκειται για ένα ημερολόγιο όπου ο συγγραφέας σκιαγραφεί τη φύση της Μπολσεβικικής Επανάστασης και τον αντίκτυπό της στην κοινωνική και πνευματική εξέλιξη της ανθρωπότητας, φιλοτεχνώντας μια συναρπαστική εικόνα της απέραντης χώρας και των ηγετών της και χαράσσοντας  αλησμόνητα πορτραίτα των μεγάλων συγγραφέων της: του Ντοστογιέφσκι, του Τολστόι, του Μπλοκ και του Μαγιακόφσκι.

Τόντα-Ράμπα. Η Μόσχα έσυρε φωνή

Το μυθιστόρημα Τόντα-Ράμπα γράφτηκε στα γαλλικά το 1929. Εδώ, ο  Καζαντζάκης συναρθρώνει τις ταξιδιωτικές εντυπώσεις του από τη Ρωσία και τους πολιτικούς προβληματισμούς του για το σοβιετικό πείραμα με τις πάγιες φιλοσοφικές και μεταφυσικές αναζητήσεις του.

Ιστορία της ρωσικής λογοτεχνίας

Η Ιστορία της Ρωσικής Λογοτεχνίας είναι ένα πολύ ενδιαφέρον βιβλίο που εξετάζει εμπεριστατωμένα τη ρωσική γραμματολογία χωρίς να χάνει καθόλου τη γνωστή γλαφυρότητα και το θέλγητρο του καζαντζακικού λόγου.

2017 Έτος Καζαντζάκη

Με αφορμή τα 60 χρόνια από το θάνατο του μεγάλου Κρητικού και έπειτα από αίτημα της Διεθνούς Εταιρείας Φίλων Νίκου Καζαντζάκη και του Ελληνικού της Τμήματος, του Μουσείου Νίκου Καζαντζάκη και των Εκδόσεων Καζαντζάκη, το Υπουργείο Πολιτισμού κήρυξε το 2017, ως «Έτος Καζαντζάκη» και έθεσε υπό την αιγίδα του όλες  τις εκδηλώσεις που θα πραγματοποιηθούν κατά τη διάρκειά του.

Στο πλαίσιο του αφιερωματικού έτους, πραγματοποιήθηκε στη Μόσχα στις 7 Απριλίου 2017 λογοτεχνική εκδήλωση-στρογγυλή τράπεζα, με θέμα: «Νίκος Καζαντζάκης και Ρωσία – Ο Επίκαιρος Νίκος Καζαντζάκης». Η εκδήλωση αποτέλεσε συνδιοργάνωση του Κέντρου Ελληνικού Πολιτισμού-Κ.Ε.Π. με έδρα τη Μόσχα, της Διεθνούς Εταιρείας Φιλών Νίκου Καζαντζάκη, του Συντονιστικού Γραφείου Εκπαίδευσης Μαριούπολης, και έγινε υπό την αιγίδα του ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών και του Ελληνικού Ιδρύματος Πολιτισμού. Κατά την  εκδήλωση, η πρεσβευτής-σύμβουλος της Πρεσβείας της Ελλάδας στη Μόσχα, κα Δέσποινα Πούλου, επεσήμανε τη σπουδαιότητα και ανάγκη μετάφρασης του λογοτεχνικού κληροδοτήματος του Καζαντζάκη στη ρωσική.

Η εκδήλωση  ολοκληρώθηκε με υπογραφή Πρωτοκόλλου Προθέσεων Συνεργασίας μεταξύ του Κέντρου Ελληνικού Πολιτισμού – Κ.Ε.Π. και του Κρατικού Ακαδημαϊκού Θεάτρου Όπερας και Μπαλέτου της πόλης Αικατερινμπούργκ για τη συλλογή υλικού για το έργο του Καζαντζάκη ενόψει της προετοιμασίας του ανεβάσματος της όπερας του Τσέχου συνθέτη Bohuslav Martinů «Ελληνικά πάθη», που βασίζεται στο μυθιστόρημα «Ο Χριστός ξανασταυρώνεται» (η πρεμιέρα προγραμματίζεται για τον Απρίλιο του 2018).

 

 

Πηγές:

Διεθνής Εταιρεία Φίλων Καζαντζάκη: http://amis-kazantzaki.gr/

Ζώης Αποστόλης, «Νίκος Καζαντζάκης και Ρωσία – Ο Επίκαιρος Νίκος Καζαντζάκης», Elliniki Gnomi, 11/04/2017

Καζαντζάκης Νίκος, Ιστορία της Ρωσικής Λογοτεχνίας, Εκδόσεις Καζαντζάκη, 1999

Καζαντζάκης Νίκος, Ταξιδεύοντας: Ρουσία, Εκδόσεις Καζαντζάκη, 2010

Καζαντζάκης Νίκος, Τόντα-Ράμπα, Εκδόσεις Καζαντζάκη, 2005

Πάτσης Μιχάλης, Καζαντζάκης και Ρωσία, Εκδόσεις Πάτσης Μιχάλης, 2013

 

[1] http://www.patris.gr/articles/195391?PHPSESSID=

[2] https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%95%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%BF%CF%83...